A Scopus-Based Bibliometric Analysis of Global Tuberculosis Publications: 1849-2020

Tüm dünyadaki tüberküloz enfeksiyonlarını önleme ve kontrol etme çabalarına rağmen, tüberküloz birçok ülkede ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir.

Bu çalışmada, tüm dünyadaki araştırmacılar tarafından yayınlanan ve Scopus veri tabanında indekslenen 1849-2020 dönemi tüberküloz yayınlarının bibliyometrik analizi sunulmuş.

Tüberküloz (TB) konusunda çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen, bu alandaki yayınların bu kadar geniş bir tarih aralığında bibliyometrik analizini yapan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, tüberküloz ile ilgili veriler, yayın sayısı, yayın dili, literatüre en fazla katkı sağlayan ülkeler, en aktif kurumlar, en çok atıf yapılan yayınlar, aktif yazarlar ve aktif dergiler analiz edilerek sunulmuştur.

Sonuçlara göre ilk TB makalesi 1849’da yayınlandıktan sonra 1900’lere kadar yılda ortalama 11 makale yayınlanmış. 1900’lü ve 2000’li yıllarda yılda ortalama 1477 ve 5489 makale yayınlanmış. Yıllar içinde devam eden tüberküloz çalışmaları 1945 yılında büyük bir artış göstermiş. Makale sayısı 2020 yılında 8344 (%3,17) ile pik yapmış.

En popüler yayın dili, beklendiği gibi, toplam yayınların %62,48’ini oluşturan İngilizce’ydi (n=164 469). İngilizce’yi, Rusça ( %7,25), Fransızca (%5,36), Almanca (%4,68), İspanyolca (%2,68) ve diğer diller takip etmiş.

Makalelerin büyük kısmı “tıp” kategorisinde yayınlanmış (n = 222 329; %84,46), ardından “biyokimya, genetik ve moleküler biyoloji”, “immünoloji ve mikrobiyoloji” ve “farmakoloji, toksikoloji ve eczacılık” kategorileri sıralanmış.

Tüberküloz araştırmalarının coğrafi dağılımı dünya genelinde 160’tan fazla ülke TB literatürüne katkıda bulunmuştur. Makale sayısı açısından Amerika Birleşik Devletleri %13,81 (n = 36 351) ile ilk sırada yer alırken, onu Hindistan (n = 18 902; %7.18) ve Birleşik Krallık (n = 16 199; %6.15) izlemektedir. Türkiye yayın sayısında 3131 makale (%1,19) ile 17. sırada yer almaktadır.

The Lancet dergisinde yayınlanan “Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010” başlıklı makale en çok atıf alan makaledir.

En çok atıf alan ilk 10 yayının altısı The Lancet‘te yayınlanmıştır.

Türkiye’den Yayınlanan Makalelerin Analizi

  • 1950-2020 yılları arasında Türkiye’de toplam 3131 TB makalesi yayınlanmış.
  • İlk TB makalesi 1950 yılında yayınlanmış ve 2000’li yıllarda ortalama 13 252 yayın ile yayın sayısında dikkat çekici bir artış gözlemlenmiştir.
  • En fazla yayın 175 (%5.59) ile 2011 yılında yapılmıştır. 2001 ve 2020 yılları arasında toplam 2719 (%86,84) yayın üretilmiş. En sık kullanılan yayın dili İngilizce (n=2693) olup, toplam yayınların %86,01’ini oluşturmaktadır.
  • Türkiye’de literatüre en fazla bilimsel katkı sağlayan kurum 260 (%8,30) yayının yapıldığı İstanbul Tıp Fakültesi olurken, onu İstanbul Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi takip etmektedir.
  • Yayınların yayınlandığı dergiler içerisinde birinci sırada Mikrobiyoloji Bülteni görünmektedir.

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesinden Yağmur Ekenoğlu Merdan ve Çukurova Üniversitesinden Pınar Etiz tarafından yapılan çalışma Türk Toraks Derneği’nin yayın organı Turkish Thoracic Journal‘da yayınlanmıştır.

Makalenin tam metine buradan ve ResearchGate‘den ulaşabilirsiniz.

Tüberküloz Yayınlarının Analizi: SCOPUS irdelemesi (A Scopus-Based Bibliometric Analysis of Global Tuberculosis Publications: 1849-2020)
Paylaşın, herkes okusun:

Yazı dolaşımı


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir